FODMAP مخفف چیست؟
FODMAP به گروهی از کربوهیدراتهای زنجیرهکوتاه و پلیالهای قابلتخمیر اشاره دارد: الیگوساکاریدها، دیساکاریدها، مونوساکاریدها و پلیالها. جذب بعضی از آنها در روده باریک محدود است.
ورود این ترکیبات به روده بزرگ میتواند آب بیشتری به روده بکشد و با تخمیر میکروبی گاز تولید کند. این فرایند طبیعی است، اما در برخی افراد مبتلا به IBS با درد، نفخ، اسهال یا تغییر اجابت مزاج همراه میشود.
این رژیم برای چه کسی است؟
رژیم کمفودمپ یکی از مداخلات دارای شواهد برای مدیریت علائم IBS است، نه رژیمی عمومی برای همه و نه آزمونی برای تشخیص بیماری. پیش از محدودیت غذایی باید علائم هشدار و تشخیصهای دیگری مانند سلیاک، بیماری التهابی روده یا عدم تحملهای مشخص بررسی شوند.
وجود کاهش وزن ناخواسته، خونریزی، تب، کمخونی، بیدارشدن شبانه با علائم یا سابقه خانوادگی بیماری جدی نیازمند ارزیابی پزشکی است.
سه مرحله: محدودیت، بازمعرفی، شخصیسازی
مرحله نخست محدودیت کوتاهمدت و معمولاً چهار تا شش هفتهای است. اگر علائم بهطور معنادار بهتر نشود، ادامه محدودیت گسترده منطقی نیست.
در مرحله دوم، گروههای FODMAP بهصورت منظم بازمعرفی میشوند تا محرکهای فردی و مقدار قابل تحمل مشخص شود. مرحله سوم یک الگوی شخصیسازیشده و متنوع است که فقط محرکهای واقعی فرد را محدود میکند.
غذاهای رایج پُر FODMAP
بالا یا پایین بودن FODMAP به نوع و مقدار غذا وابسته است. فهرست ثابت اینترنتی جایگزین ارزیابی اندازه سهم و تحمل شخصی نیست.
- برخی میوهها مانند سیب، گلابی، انبه و میوه خشک
- پیاز، سیر، گلکلم و بعضی قارچها
- گندم و چاودار در مقادیر معمول، حبوبات و بعضی مغزها
- شیر و ماست معمولی در عدم تحمل لاکتوز
- پلیالهایی مانند سوربیتول، مانیتول و زایلیتول
چرا اجرای حرفهای مهم است؟
محدودیت طولانی و بدون برنامه میتواند تنوع غذایی، دریافت فیبر و بعضی ریزمغذیها را کاهش دهد و رابطه فرد با غذا را دشوار کند. ورزشکاران علاوه بر کنترل علائم باید انرژی و کربوهیدرات کافی برای تمرین را حفظ کنند.
همراهی متخصص تغذیه در انتخاب جایگزینها، ثبت علائم و بازمعرفی ساختاریافته کمک میکند رژیم از یک فهرست ممنوعه دائمی به یک ابزار شخصی و موقت تبدیل شود.